Μετά την υπογραφή μνημονίου συνεννόησης μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης, Ελλάδα, Κύπρος, Ισραήλ και Ιταλία απαντούν στις τουρκικές προκλήσεις με την υπογραφή Διακρατικής Συμφωνίας για τον υποθαλάσσιο αγωγό μεταφοράς φυσικού αερίου, Eastern Mediterranean (EastMed), που θα πραγματοποιηθεί κατά πάσα πιθανότητα στις 2 Ιανουαρίου 2020. Η κατασκευή του αγωγού πρόκειται να ενισχύσει σημαντικά τη θέση των τεσσάρων κρατών απέναντι στην Τουρκία, η οποία προσπαθεί με κάθε τρόπο να εμποδίσει τα σχέδια ανάπτυξής του.
Ο διασυνδετήριος αγωγός EastMed αποσκοπεί στην απευθείας μεταφορά φυσικού αερίου από την Ανατολική Μεσόγειο στο Ευρωπαϊκό Σύστημα Φυσικού Αερίου, μέσω της Ελλάδας. Συγκεκριμένα, ξεκινώντας από το κοίτασμα Leviathan, που ανακαλύφθηκε στην ισραηλινή ΑΟΖ το 2010 – 2011, θα ακολουθεί υποθαλάσσια όδευση προς την Κύπρο, θα συνεχίζει προς τις ακτές της Κρήτης και θα φτάνει, μέσω της Πελοποννήσου και της Δυτικής Ελλάδας ως τις ακτές της Θεσπρωτίας και την Ιταλία. Στη Θεσπρωτία, ο EastMed θα μπορεί να συνδεθεί με τον διασυνδετήριο αγωγό Ελλάδας – Ιταλίας ΠΟΣΕΙΔΩΝ, σύμφωνα με τον φορέα διαχείρισης των εν λόγω αγωγών.
Αξίζει να σημειωθεί ότι ο αγωγός φυσικού αερίου EastMed ξεκίνησε να μελετάται ως προτεινόμενο έργο κατά τη διετία 2011 – 2012, αφού είχε ανακαλυφθεί το κοίτασμα Leviathan. Το 2013 εντάχθηκε στον Κατάλογο των Έργων Κοινού Ενδιαφέροντος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ η συγχρηματοδότηση από την Ε.Ε των μελετών για υλοποίηση του έργου ξεκίνησε το 2015. Στα τέλη του 2018, ολοκληρώθηκαν οι διαπραγματεύσεις μεταξύ των κυβερνήσεων της Ελλάδας, της Κύπρου, του Ισραήλ και της Ιταλίας για τη σύναψη Διακυβερνητικής Συμφωνίας για την υποστήριξη υλοποίησης του έργου, παρουσία του τότε πρέσβη των Ηνωμένων Πολιτειών στο Ισραήλ.
Έτσι, η Τουρκία σε μια προσπάθεια να εμποδίσει την κατασκευή του αγωγού που θα την τοποθετήσει σε μειονεκτική γεωπολιτικά θέση, προχώρησε σε μια σειρά από ενέργειες με τελευταία την πρόσφατη παραβίαση του Διεθνούς Δικαίου, μέσω της παράνομης οριοθέτησης ΑΟΖ μεταξύ Τουρκίας – Λιβύης. Η τουρκική πολιτική οδήγησε, όπως θα έπρεπε άλλωστε, στην άμεση αντίδραση των τεσσάρων χωρών, τα συμφέροντα των οποίων θίγονται εξίσου με την καθιέρωση της τουρκικής κυριαρχίας στην Ανατολική Μεσόγειο. Παρά τις αρχικές αντιδράσεις από πλευράς της Ιταλίας, η τουρκική επιθετικότητα φαίνεται να έστρεψε την τελευταία προς την προώθηση του έργου. Επομένως, οι Υπουργοί Ενέργειας των τεσσάρων κρατών αναμένεται να υπογράψουν, παρουσία των ηγετών τους, το κείμενο της Διακυβερνητικής Συμφωνίας του 2018, στις 2 Ιανουαρίου του 2020.
Η κατασκευή του αγωγού φαίνεται να στηρίζεται και από τις ΗΠΑ, στο πλαίσιο της αντιμετώπισης της συνεργασίας της Ρωσίας με ευρωπαϊκές χώρες. Ο Αμερικανός Πρόεδρος υπέγραψε πρόσφατα νόμο που αφορά την επιβολή κυρώσεων σε σκάφη και εταιρείες που συμμετέχουν στα έργα αγωγών που εξυπηρετούν τα ρωσικά συμφέροντα. Μέσα σ’ αυτούς κατατάσσεται και ο αγωγός TurkStream, ο οποίος θα μεταφέρει ρωσικό αέριο στην Τουρκία. Η ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ Τουρκίας και Ρωσίας ήταν αυτή που οδήγησε τις Ηνωμένες Πολιτείες στην ακύρωση της πώλησης των F-35 στην Τουρκία, στην άρση του εμπάργκο πώλησης όπλων στην Κύπρο, στην έγκριση δύο ξεχωριστών κονδυλίων προς την Ελλάδα και την Κύπρο ως «στρατιωτική βοήθεια», καθώς και στην υπογραφή του σχετικού νόμου EastMed Act που προκρίνει μεταξύ άλλων την προώθηση του αγωγού EastMed.
Σε μια περίοδο λοιπόν, κατά την οποία η Τουρκία προσπαθεί να επιβάλει την κυριαρχία της στην Ανατολική Μεσόγειο και το Αιγαίο, η ενδεχόμενη υλοποίηση του έργου θα συμβάλει στην ενίσχυση της ελληνικής διπλωματίας απέναντι στις τουρκικές απειλές κατά των εθνικών συμφερόντων μας και θα συμβάλει στην ανάπτυξη της συνεργασία μεταξύ Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και Ιταλίας. Αποτελεί μια ακόμα ευκαιρία για άμεση και αποτελεσματική συνεργασία μεταξύ Ελληνικής και Κυπριακής Δημοκρατίας και την από κοινού εκμετάλλευση των συμμαχιών μας προς όφελος, όχι μόνο της οικονομίας των δύο κρατών, αλλά και του Έθνους μας. Επιπλέον, η κατασκευή του αγωγού μπορεί να αποτελέσει ένα πρώτο βήμα για την ανακήρυξη αρχικά της ελληνικής Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης και ακολούθως την ανακήρυξη κοινής ΑΟΖ μεταξύ Ελλάδας και Κύπρου και την επαναλειτουργία του Ενιαίου Αμυντικού Δόγματος, που θα «σφραγίσει» μεταξύ άλλων την ενοποίηση των χωρικών μας υδάτων και θα αποκλείσει την Τουρκία από την περιοχή.
Γραφείο Τύπου
Π.Ε.Ο.Φ Θεσσαλονίκης
