Πραγματοποιήθηκε η Διάσκεψη για τη Λιβύη στο Βερολίνο στις 19 Ιανουαρίου, κατά την οποία οι συμμετέχουσες χώρες φαίνεται να κατέληξαν σε συμφωνία εκεχειρίας. Μεταξύ των βασικών σημείων της μεταξύ τους συμφωνίας βρίσκεται η κατάπαυση του πυρός, η επιβολή του εμπάργκο στην εισαγωγή όπλων και ο τερματισμός της στρατιωτικής παρέμβασης στη Λιβύη. Αξίζει να σημειωθεί ότι ενώ ο επικεφαλής του Εθνικού Στρατού της Λιβύης, Χαλίφα Χαφτάρ, καθώς και ο ηγέτης της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης, Φαγιέζ αλ Σάρατζ, μετέβησαν στο Βερολίνο, δεν παρευρέθηκαν στην αίθουσα της Διάσκεψης.

Μετά τη Διάσκεψη ακολούθησε κοινή συνέντευξη Τύπου, στην οποία συμμετείχαν μεταξύ άλλων η Καγκελάριος της Γερμανίας, Άγκελα Μέρκελ και ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες. Σύμφωνα με τις ανακοινώσεις, οι συμμετέχοντες συμφώνησαν προς την κατεύθυνση πολιτικής επίλυσης της κρίσης που επικρατεί στη Λιβύη. Ο Γερμανός Υπουργός Εξωτερικών, Χάικο Μάας, δήλωσε ότι πρόκειται να ξεκινήσει διάλογος υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών, όπου «θα κληθούν να συμμετάσχουν και κράτη που δεν εκπροσωπήθηκαν» στη Διάσκεψη, προκειμένου να εξευρεθεί λύση στο λιβυκό ζήτημα.

Επίσης, δεσμεύτηκαν να τερματίσουν τη στρατιωτική στήριξη σε όλες τις πλευρές του εμφυλίου πολέμου, αποφασίζοντας ταυτόχρονα την αυστηρότερη εφαρμογή του εμπάργκο όπλων. Επιπλέον, υπήρξαν διαβεβαιώσεις για αποστολή επιτήρησης της κατάπαυσης του πυρός, στο πλαίσιο της οποίας θα σχηματιστεί μια στρατιωτική επιτροπή που θα αποτελείται από εκπροσώπους των δύο αντιπάλων πλευρών που μάχονται στη Λιβύη, καθώς και μια επιτροπή παρακολούθησης των συμφωνηθέντων υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών.

Η εξέλιξη της Διάσκεψης χαρακτηρίστηκε ως επιτυχία από τους ξένους ηγέτες, παρ’ όλο που οι δύο ισχυροί αντιμαχόμενοι άνδρες της Λιβύης δεν συμμετείχαν σ’ αυτή. Βέβαια, οι ίδιοι ηγέτες «διαβεβαίωσαν» στις δηλώσεις τους ότι βρίσκονταν σε συνεχή επικοινωνία με τους εν λόγω άνδρες. Άλλωστε, η «ειρηνική» επίλυση της λιβυκής κρίσης αποτελεί ύψιστη προτεραιότητα στην εξωτερική πολιτική των χωρών, μετά από εννιά ολόκληρα χρόνια εμφυλίου πολέμου. Η απόφαση για εξεύρεση «λύσης» διαμέσου της πολιτικής ήταν αυτή που οδήγησε τις διάφορες πλευρές σε θριαμβολογίες με το τέλος της Διάσκεψης.

Είναι γεγονός ότι ο πολύχρονος εμφύλιος της Λιβύης ήταν ξεχασμένος από τους δήθεν παγκόσμιους «ειρηνιστές». Ωστόσο, οι τελευταίες εξελίξεις που διαδραματίστηκαν στην περιοχή εξαιτίας της τουρκικής παρέμβασης, οδήγησε ξαφνικά στην αφύπνιση των πολιτικών ηγετών των διαφόρων χωρών που διεκδικούν την επιρροή τους στην αφρικανική χώρα. Το μνημόνιο συνεννόησης μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης, παρ’ όλο που ήταν εκτός συζητήσεων της Διάσκεψης, καθώς και η αποστολή στρατιωτικών συμβούλων από την Τουρκία στη Λιβύη που στηρίζουν την διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση του Σάρατζ, αποτελούν τα τελευταία γεγονότα που έφεραν και πάλι στην επιφάνεια το λιβυκό ζήτημα. Αξίζει να σημειωθεί ότι η Διάσκεψη πραγματοποιήθηκε με πρωτοβουλία της Τουρκίας και της Ρωσίας, η οποία διεκδικεί συμφέροντα στην περιοχή που αντικρούονται με τα αντίστοιχα τουρκικά.

Όσον αφορά την τουρκική πλευρά, η απόφαση για αυστηρότερη εφαρμογή του εμπάργκο όπλων από τους ξένους ηγέτες δεν φαίνεται να τη βρίσκει σύμφωνη. Η Τουρκία ανέκαθεν επιτύγχανε τις επιδιώξεις της είτε με χρήση της στρατιωτικής της δύναμης, είτε μέσω διαπραγματεύσεων, αφού όμως είχε ήδη επιβάλει τετελεσμένα, με παραβίαση του Διεθνούς Δικαίου στην εκάστοτε περιοχή. Όμως, παρά την λεκτική απόφαση σχετικά με το εμπάργκο όπλων, θα ήμασταν τουλάχιστον αφελείς αν θεωρούσαμε ότι η εν λόγω απόφαση μπορεί να αντιμετωπίσει την τουρκική απειλή.

Η Τουρκία αποδεικνύει καθημερινώς ότι δεν αποτελεί μια δύναμη που σέβεται τις αρχές του Διεθνούς Δικαίου, αλλά μια δύναμη που δημιουργεί δικές της «αρχές», τις οποίες εν τέλει επικαλείται προκειμένου να δικαιολογήσει τις εκάστοτε ενέργειές της. Επίσης, αποτελεί γεγονός ότι η εκεχειρία που συμφωνήθηκε πριν από τη Διάσκεψη παραβιάστηκε πολλάκις από τις αντιμαχόμενες πλευρές. Επομένως, τα συμφωνηθέντα της Διάσκεψης δεν μπορούν να διαβεβαιώσουν την κατεύθυνση της πολιτικής επίλυσης, αλλά αντιθέτως μας επιβεβαιώνουν ότι για ακόμα μια φορά ένα ζήτημα θα επιλυθεί στη βάση καθιέρωσης ενός προτεκτοράτου. Η συμμετοχή της Γαλλίας δεν ήταν τυχαία, αφού φαίνεται να διεκδικεί την αναβίωση του γαλλικού προτεκτοράτου στη Λιβύη, μέσω του Χαφτάρ.

Από την πλευρά της Ελλάδας, η συνάντηση του Πρωθυπουργού με τον Στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ, που πραγματοποιήθηκε ως αντίδραση στην απόφαση της Γερμανίας να μην προσκληθεί ο Έλληνας εκπρόσωπος, αποτέλεσε ένα σημαντικό και ορθό βήμα σχετικά με τα γεγονότα που θα ακολουθήσουν. Παρ’ όλο που ο Γερμανός ΥπΕξ δεν αναφέρθηκε ονομαστικά, η δήλωσή του περί συμμετοχής κρατών, τα οποία δεν συμμετείχαν στη Διάσκεψη, στον διάλογο που αναμένεται να ξεκινήσει, φαίνεται να ήρθε ως απάντηση στην ενέργεια της Ελλάδας. Επομένως, η ελληνική αυτή διπλωματική κίνηση λήφθηκε υπόψη από τους ισχυρούς ηγέτες, ωστόσο μια απλή συνάντηση δεν μπορεί να εκληφθεί ως σύσφιξη των σχέσεων της ελληνικής πλευράς με την μία εκ των δύο πλευρών της Λιβύης.

Η πρόσφατη παράνομη τουρκική παρέμβαση στη Λιβύη πλήττει ανεπανόρθωτα τα ελληνικά συμφέροντα στον θαλάσσιο χώρο. Δυστυχώς, για ακόμα μια φορά η ελληνική πλευρά ανέμενε την προσπάθεια επιβολής τετελεσμένων από την Τουρκία, προκειμένου να αντιδράσει. Η Λιβύη αποτελεί χώρα με την οποία σχετίζεται άμεσα η Ελλάδα, όσον αφορά τα γεωπολιτικά της συμφέροντα. Επομένως, στο παρόν στάδιο, που η Τουρκία ενισχύεται στην προσπάθεια επιβολής της κυριαρχίας της στην Ανατολική Μεσόγειο, η Ελλάδα πρέπει άμεσα να ανακηρύξει αρχικά την Αποκλειστική Οικονομική της Ζώνη και αμέσως μετά να καθορίσει κοινά όρια με την λιβυκή και την κυπριακή ΑΟΖ, στο πλαίσιο πάντοτε του Διεθνούς Δικαίου. Οποιοσδήποτε αποκλεισμός της ελληνικής πλευράς από Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο, στον βωμό των συμφερόντων ξένων κρατών, δεν πρέπει να μας βρίσκει αμέτοχους.

Γραφείο Τύπου
Π.Ε.Ο.Φ Θεσσαλονίκης