Στις αρχές Μαρτίου δημοσιεύτηκε το πόρισμα της Ερευνητικής Επιτροπής για την κατάρρευση του Συνεργατικού Πιστωτικού Συστήματος, που καταλογίζει τεράστιες ευθύνες σε κυβερνητικά πρόσωπα και διευθυντικά στελέχη της Συνεργατικής Κεντρικής Τράπεζας. Στο επίκεντρο της έρευνας βρέθηκε ο Υπουργός Οικονομικών, Χάρης Γεωργιάδης, όπως και ο πρώην Γενικός Διευθυντής της Συνεργατικής Κεντρικής Τράπεζας, Νικόλας Χατζηγιάννης.

Πριν αναφερθούν τα συμπεράσματα του πορίσματος, αξίζει να σημειωθούν σημεία του πλάνου αναδιάρθρωσης που έπρεπε να ακολουθηθούν, ούτως ώστε να αποφευχθεί η κατάρρευση. Σύμφωνα με την Κομισιόν, οι κινήσεις που συμφωνήθηκαν για το πλάνο είχαν ως απώτερο σκοπό τη βιωσιμότητα του Συνεργατισμού και τη χάραξη μιας κερδοφόρας πορείας. Μεταξύ των σημαντικότερων σημείων, υπήρξε το πλάνο ιδιωτικοποίησης του Συνεργατισμού. Η δεύτερη επένδυση του κυπριακού κράτους για ενίσχυση του κεφαλαίου του, οδήγησε την Κομισιόν σε απαίτηση για σταδιακή ιδιωτικοποίηση.

Για την αποκρατικοποίηση του Συνεργατισμού, τέθηκαν δύο επιλογές. Κατά την πρώτη, θα έπρεπε να ακολουθηθούν διαδικασίες για εισαγωγή του στην κύρια ή εναλλακτική αγορά του Χρηματιστηρίου Αξιών Κύπρου, με την αποξένωση των μετοχών από το κράτος να γίνεται ανά εξάμηνα και κατά μερίδες της τάξης του 25% κάθε φορά. Στο πλαίσιο της εισαγωγής στο ΧΑΚ υπήρξε η πρόθεση παροχής δωρεάν μετοχών στους πελάτες του Συνεργατισμού, θέμα για το οποίο προκλήθηκαν αντιδράσεις. Εναλλακτικά, προτάθηκε η πώληση του πλειοψηφικού πακέτου μετοχών σε στρατηγικό επενδυτή που θα μπορούσε να στηρίξει την κεφαλαιακή βάση του Συνεργατισμού. Εφαρμόστηκε, τελικά, η δεύτερη λύση μέσω της πώλησης μέρους των εργασιών του Συνεργατισμού στην Ελληνική Τράπεζα.

Πολλά ερωτήματα εγείρει, επίσης, η απευθείας ανάθεση των Μη Εξυπηρετούμενων Δανείων του Συνεργατισμού στην Altamira, που αποτελεί την μεγαλύτερη εταιρεία διαχείρισης κόκκινων δανείων στην Ευρώπη. Συγκεκριμένα, το πόρισμα αναφέρει για την κοινοπραξία Altamira – ΣΚΤ τα εξής: «Η απευθείας ανάθεση σε μια και μόνη εταιρεία χωρίς να αναζητηθούν άλλοι ενδιαφερόμενοι και επιδιωχθούν ευνοϊκότεροι όροι συνεργασίας, αλλά και η μεγάλη καθυστέρηση στη σύναψη συμφωνίας με την μόνη εταιρεία με την οποία γινόταν διαπραγμάτευση δεν ικανοποιούσε τους Ευρωπαίους Επόπτες». Επίσης, προστίθεται ότι ο διαγωνισμός που εξήγγειλε η Ελληνική Τράπεζα για αναζήτηση εταιρειών για την αντιμετώπιση του προβλήματος των ΜΕΔ, «αναιρεί την εντύπωση που λανθασμένα μας δόθηκε ότι μόνο συγκεκριμένος αριθμός εταιρειών επρόκειτο να ενδιαφερθούν για τη διαχείριση ΜΕΔ στην Κύπρο».

Για τα πιο πάνω ζητήματα, σημειώνεται από την Επιτροπή ότι οι ευθύνες του Υπουργού Οικονομικών υπήρξαν βαρύτατες. «Είναι ο ιδιοκτήτης ο οποίος είχε την ύστατη ευθύνη αν η επιχείρηση του θα επιβιώσει ή όχι», προστίθεται. Για το εν λόγω πρόσωπο, η Επιτροπή καταλήγει:

• Άμεσα ή έμμεσα ευθυνόταν και για την καταλληλότητα και ικανότητα των ανώτατων διευθυντικών στελεχών της Τράπεζας. Παρόλο ότι η ευθύνη διορισμού τους δεν ήταν κατά τρόπο άμεσο δική του, όφειλε να παρακολουθεί και να γνωρίζει τις επιδόσεις τους.
• Η επιλογή του κ. Χατζηγιάννη δεν ήταν ότι καλύτερο για την ΣΚΤ.
  Είναι μεγάλη η ευθύνη του Υπουργού Οικονομικών για τη λανθασμένη πορεία την οποία έλαβε η διαδικασία αποκρατικοποίησης. Η εμμονή του στην πρόταση για παραχώρηση δωρεάν μετοχών προκάλεσε την εντονότατη αντίδραση ιδιαίτερα των Ευρωπαίων εποπτών.
• Ένεκα της λανθασμένης πορείας προς αποκρατικοποίηση, οι ευρωπαϊκές εποπτικές αρχές έχασαν κάθε εμπιστοσύνη και ελπίδα ότι η ΣΚΤ μπορούσε να ανακάμψει. Πρόσθεσαν στις κακές επιδόσεις στην εταιρική διακυβέρνηση και στην αδυναμία μείωσης των ΜΕΧ και την κακή προοπτική αποκρατικοποίησης. Αποφάσισαν τη διεξαγωγή επιτόπιου ελέγχου, ο οποίος διέκοψε την ομαλή πορεία αποκρατικοποίησης. Οπότε οδηγήθηκαν στο τέλος στην επιβολή ακραίων λύσεων. Ή τη διάλυση ή την πώληση. Τελικά μεθοδεύτηκε η πώληση προς αποφυγήν της χειρότερης λύσης της άτακτης διάλυσης.
• Ο Υπουργός Οικονομικών ανέφερε ενώπιον της Ερευνητικής Επιτροπής, ότι η πώληση ήταν ένας πολύ καλός τρόπος αποκρατικοποίησης. Οπότε η Επιτροπή διερωτάται αν αυτό τον ενδιέφερε από την αρχή, παρά τις περί του αντιθέτου επανειλημμένες αρχικά δηλώσεις του ότι ο Συνεργατισμός έπρεπε να επιστρέψει εκεί όπου ανήκε.
• Είχε πλήρη ενημέρωση για την διαπραγμάτευση και την απευθείας ανάθεση στην Altamira. Αποδέχθηκε, με τον τρόπο αυτό, την απευθείας ανάθεση ενός χαρτοφυλακίου ΜΕΧ ύψους 7 δισεκατομμυρίων ευρώ στην μόνη εταιρεία εξωτερικού, την οποία με τη γνώση του ιδίου εισήγαγε και επέβαλε ο Γενικός Διευθυντής της ΣΚΤ. Δεν αμφισβήτησε ούτε την ορθότητα της απόφασης, ούτε διερωτήθηκε για την πολύ καθυστερημένη δημιουργία της πλατφόρμας από τη στιγμή που κάτι τέτοιο θεωρήθηκε αναγκαίο.
• Είχε κάθε ευκαιρία συζήτησης και λήψης διορθωτικών αποφάσεων για τα κρίσιμα προβλήματα του ΣΠΤ στο πλαίσιο της Επιτροπής Διασφάλισης Χρηματοοικονομικής Σταθερότητας. Δεν παρέστη σε καμιά από τις συνεδρίες της Επιτροπής ακόμη και όταν η Διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας Κύπρου τον Ιούνιο του 2017 τον προειδοποιούσε για την επερχόμενη κρίση.

Παρά τις βαριές κατηγορίες, ο ΥΠΟΙΚ χαρακτήρισε λανθασμένες και άδικες πολλές από τις αναφορές της Ερευνητικής Επιτροπής, επικαλούμενος την αυξανόμενη εποπτική πίεση. Σε μια προσπάθεια να διαψεύσει τις κατηγορίες της Επιτροπής, επιχείρησε είτε να επιρρίψει ευθύνες αλλού, είτε να συγκρίνει την παρούσα κατάσταση με παλαιότερες, με αρκετές αναφορές του ιδίου να αποδεικνύουν τη συγκεκριμένη διαπίστωση.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η σύγκριση των αποτελεσμάτων του Συνεργατισμού με αυτά της Alpha Bank Κύπρου για τη Διαχείριση ΜΕΔ, τονίζοντας ότι η πορεία των ΜΕΔ ήταν χειρότερη στην δεύτερη περίπτωση. Είπε χαρακτηριστικά: «Τι λέει αυτό για την ανικανότητα προσώπων να διαχειριστούν ΜΕΔ;». Σημειώνεται ότι επικεφαλής της Alpha Bank ήταν τότε το μέλος της Ερευνητικής Επιτροπής, Γιώργος Γεωργίου. Όσον αφορά τις επικρίσεις για διατήρηση ακατάλληλων προσώπων σε υψηλές θέσεις του οργανισμού, υποστήριξε ότι η ΚΤΚ είχε κάθε ευκαιρία και δυνατότητα να απομακρύνει άτομα από τη θέση τους, εφόσον θεωρούσε πως ήταν ανεπαρκή. Για τη συνεργασία με την Altamira, απορρίπτει τις ευθύνες που του αναλογούν.

Όσον αφορά τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, η Επιτροπή του καταλογίζει ευθύνες όχι για άμεση εμπλοκή στα γεγονότα, αλλά γιατί «διατήρησε στο Υπουργείο Οικονομικών πρόσωπο το οποίο για μία περίοδο πέραν των τεσσάρων ετών δεν κατόρθωσε να οδηγήσει τον ΣΠΤ έξω από την καταστροφική πορεία που εν γνώσει του ακολούθησε».
Ο Νικόλας Χατζηγιάννης υπήρξε Πρόεδρος της Επιτροπής από το τέλος του 2013 μέχρι τα μέσα του 2015 και διετέλεσε Γενικός Διευθυντής της ΣΚΤ από το τέλος του 2015 μέχρι την πώλησή της στην Ελληνική. Η Επιτροπή του καταλογίζει τις εξής ευθύνες:

• Συμπεριφερόταν σαν Γενικός Διευθυντής ενώ ήταν Πρόεδρος.
• Κατέλαβε το γραφείο του Γ.Δ., φρόντισε να του παραχωρηθεί υπηρεσιακό αυτοκίνητο, στελέχωσε το γραφείο του με προσωπικό που δεν δικαιολογούσε η θέση του Προέδρου, αναμειγνυόταν ενεργά στα καθήκοντα της Εκτελεστικής Διεύθυνσης.
• Φέρει τεράστια ευθύνη για την τελική κατάληξη του ΣΠΤ και ειδικότερα της ΣΚΤ.
  Αποδείχθηκε πολύ κατώτερος των περιστάσεων. Απέτυχε πλήρως να διευθύνει με σωφροσύνη την Τράπεζα ώστε να υπάρξει μείωση των ΜΕΧ και μείωση των λειτουργικών εξόδων της Τράπεζας. Επέδειξε αμέλεια και ανικανότητα να τα αντιμετωπίσει.
• Φαίνεται ότι ενεργούσε και λάμβανε αποφάσεις εν αγνοία της Επιτροπείας της Τράπεζας, τις οποίες μάλιστα φρόντιζε να επιβάλλει εκ των υστέρων. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η συμφωνία με την εταιρεία Altamira.
• Παραβίασε κατ’ επανάληψη τους όρους της συμφωνίας εργοδότησής του με την ΣΚΤ.

Μετά τη δημοσιοποίηση του πορίσματος δεν θα έλειπαν, βεβαίως, οι διάφορες αντιδράσεις από πλευράς των κομμάτων. Τα διάφορα κόμματα που με τον έναν ή με τον άλλο τρόπο συνέβαλαν στην τελική κατάρρευση του Συνεργατισμού με κριτήριο τη δική τους επικράτηση και την εξυπηρέτηση του δικού τους κομματικού συμφέροντος, όπως διαπιστώνεται από την Επιτροπή, έσπευσαν είτε να «κολλήσουν τα σπασμένα», είτε να κατηγορήσουν τις λανθασμένες ενέργειες, εν όψει ευρωεκλογών. Το κυβερνών κόμμα, από τη μια, εξέφρασε την εκτίμηση και την εμπιστοσύνη του προς τον Υπουργό Οικονομικών, συγκρίνοντας την νυν με την τέως οικονομική κατάσταση της Κύπρου, ενώ ΔΗΚΟ και ΑΚΕΛ εκμεταλλεύτηκαν τα αποτελέσματα του πορίσματος για να ασκήσουν αντιπολίτευση.

Ενώ, λοιπόν, αποκαλύπτονται εγκλήματα του κυπριακού πολιτικού συστήματος για ακόμα μια φορά, οι κομματικοί ηγέτες εμπαίζουν με τη νοημοσύνη του λαού σε μια προσπάθεια ψηφοθηρίας. Σκάνδαλα και κερδοσκοπικές ενέργειες των πολιτικών εκπροσώπων του τόπου καλούνται να κατακριθούν από τον λαό, που πρέπει ως πρώτο βήμα να αφήσει στην άκρη τις κομματικές του εμμονές. Οι μέχρι σήμερα κυβερνήσεις της Κυπριακής Δημοκρατίας, αποσκοπούσαν ανέκαθεν στην εξεύρεση λύσεων που εξυπηρετούν ξένα και όχι εγχώρια συμφέροντα, στηριζόμενες στην προτίμηση του λαού για εξασφάλιση μιας βολεμένης ζωής. Η επιλογή διευθυντικών στελεχών μιας επιχείρησης με κριτήριο την κομματική τους ιδιότητα και όχι την εμπειρική τους ικανότητα για άσκηση των καθηκόντων τους, όπως, επίσης, και οι αποφάσεις της κυβέρνησης για ιδιωτικοποιήσεις επιχειρήσεων που αποσκοπούν μονάχα στο κέρδος εις βάρος του λαού, είναι συχνές περιπτώσεις που αποδεικνύουν την αδιαφορία των κομμάτων έναντι στα λαϊκά συμφέροντα. Οποιεσδήποτε ενέργειες που αντιτίθενται στα συμφέροντα του Ελληνισμού στο σύνολό του, πρέπει να κριθούν μαζικά ως καταδικαστέες.

Γραφείο Τύπου
Π.Ε.Ο.Φ Θεσσαλονίκης