«…για να δώσουνε την μάχη εις της Κύπρου τα βουνά..». 64 χρόνια συμπληρώνονται από την έναρξη του ένοπλου αγώνα για την Απελευθέρωση της Κύπρου από τον Βρετανικό ζυγό με στόχο την Ένωση της ιδιαίτερης πατρίδας μας με την μητέρα Ελλάδα. Αρχικά, λίγα χρόνια πριν τον Αγώνα της Ε.Ο.Κ.Α προηγήθηκε το Ενωτικό δημοψήφισμα του 1950, όπου το 95,7% του πληθυσμού ψήφησε υπέρ της Ένωσης της Κύπρου με την Ελλάδα. Παρόλα αυτά, το δημοψήφισμα δεν έγινε αποδεκτό από το Λονδίνο, αφού αψήφησαν το δικαίωμα στην Αυτοδιάθεση του λαού.
Νέοι, μαθητές και εργαζόμενοι έδρασαν ο κάθε ένας με τον δικό τους χαρακτηριστικό τρόπο, με αρχηγό όλων τους «το Άξιον Τέκνον της Πατρίδος», τον Γεώργιο Γρίβα Διγενή. Η Ε.Ο.Κ.Α δημιουργήθηκε με πλήρη μυστικότητα ενάντια στο Βρετανικό ζυγό. Οι αγωνιστές προτού γίνουν μέλη έδωσαν όρκο ότι θα αγωνιστούν μέχρι την εκπλήρωση του στόχου τους. Ο όρκος ανέφερε χαρακτηριστικά:
«Ορκίζομαι εις το όνομα της Αγίας Τριάδος ότι:
1. Θα αγωνισθώ με όλας μου τας δυνάμεις δια την απελευθέρωσιν της Κύπρου από τον Αγγλικόν ζυγόν, θυσιάζων και αυτήν την ζωήν μου.
2. Δεν θα εγκαταλείψω τον αγώνα υπό οιονδήποτε πρόσχημα παρά μόνον όταν διαταχθώ υπό του Αρχηγού της Οργανώσεως και αφού εκπληρωθή ο σκοπός του αγώνος.
3· Θα πειθαρχήσω απολύτως εις τας διαταγάς του Αρχηγού της Οργανώσεως και μόνον τούτου.
4. Συλλαμβανόμενος θα τηρήσω απόλυτον εχεμύθειαν τόσον επί των μυστικών της Οργανώσεως όσον και επί των ονομάτων των συμμαχητών μου, έστω και εάν βασανισθώ δια να ομολογήσω.
5. Δεν θα ανακοινώ εις ουδένα διαταγήν της Οργανώσεως ή μυστικόν το οποίον περιήλθεν εις γνώσιν μου παρά μόνον εις εκείνους δι’ ους έχω εξουσιοδότησιν υπό του Αρχηγού της Οργανώσεως.
6. Τας πράξεις μου θα κατευθύνη μόνον το συμφέρον του αγώνος και θα είναι απηλλαγμέναι πάσης ιδιοτέλειας ή κομματικού συμφέροντος.
7. Εάν παραβώ τον όρκον μου θα είμαι ΑΤΙΜΟΣ και άξιος πάσης τιμωρίας»
Ο εθνικοαπελευθερωτικός αγώνας ξεκίνησε την 1η Απριλίου 1955. Εκρήξεις και βομβαρδισμοί σήμαναν την έναρξη του, με πρώτο νεκρό τον Μόδεστο Παντελή και πρώτο καταζητούμενο τον Γρηγόρη Αυξεντίου. Παράλληλα, την ίδια μέρα άρχισαν να κυκλοφορούν σχετικά φυλλάδια και προκηρύξεις. Ο Αγώνας αγκαλιάστηκε αμέσως από τον λαό, ο οποίος κράτησε το λάβαρο της Απελευθέρωσης ψηλά μέχρι την τελευταία ημέρα του Αγώνα. Αντίθετη θέση στον αγώνα έφερε μόνο η πολιτική ηγεσία του ΑΚΕΛ, παρά το γεγονός ότι αργότερα όταν αντιλήφθηκε το πατριωτικό κύμα της εποχής άλλαξαν στάση και τον στήριξαν.
Απαγχονισμοί και δολοφονίες έβαλαν γερά θεμέλια για τον Αγώνα. Αμούστακα παλληκάρια υπέγραψαν με το αίμα τους την Απελευθέρωση της Κύπρου από τους Βρετανούς. Οι Ήρωες που έπεσαν για την πατρίδα και όσα παιδιά έζησαν για να συνεχίσουν τον αγώνα έγραψαν ένα ιστορικό έπος στα βουνά της Κύπρου. Ο Ευαγόρας Παλλικαρίδης σε ηλικία 18 ετών απαγχονίστηκε από τους Άγγλους. Ήταν ένας σπουδαίος νέος που με την αυτοθυσία του διάβηκε την πόρτα του Πάνθεου των Ηρώων μαζί με εκατοντάδες άλλους νέους. Όπως ο Πετράκης Γίαλλουρος ο οποίος φονεύθηκε σε ηλικία 17 ετών σε άοπλη σχολική διαμαρτυρία. Όπως ο Υπαρχηγός της Ε.Ο.Κ.Α, Γρηγόρης Αυξεντίου, ο Μάρκος Δράκος, ο Ιάκωβος Πατάτσος, ο Μιχαλάκης Καραολής, ο Χαράλαμπος Μούσκος, ο Αντώνης Παπαδόπουλος και όλοι όσοι έδωσαν το αίμα τους για να δει η επόμενη γενιά μια Κύπρο Ελεύθερη, για πάντα Ελληνική.
Δυστυχώς, παρά την ένδοξη νίκη των παλικαριών μας, ο αγώνας δεν έληξε επιτυχώς. Η Κύπρος ποτέ δεν απελευθερώθηκε πραγματικά από τους Εγγλέζους, αφού της αποδόθηκε ένα δοτό σύνταγμα, το οποίο μόνο ανεξαρτησία δεν θύμιζε, πόσο μάλλον τον πόθο των αγωνιστών που έβαιναν προς την αγχόνη ψέλνοντας τον ελληνικό Εθνικό Ύμνο και θυσιάζονταν μόνο για Λευτεριά και Ένωση. Παρόλα αυτά, ο σπόρος των απανταχού Ενωτικών κάρπισε. Εμείς, ως άξιοι συνεχιστές του Αγώνα, ως η μαγιά που έβαλαν οι αγωνιστές του ’55, μέχρι και σήμερα αγωνιζόμαστε για την Ένωση, συνεχίζοντας το άξιο έργο τους.
«Κτυπάει, σήμερα το σκλάβο χέρι,
η γη τραντάζεται, σεισμός – σεισμός.
Τρομάζει ο τύραννος, γιατί το ξέρει:
«Θάνατος – θάνατος ή λυτρωμός».»
Γραφείο Τύπου
Π.Ε.Ο.Φ Θεσσαλονίκης
