Σε νέες γεωτρήσεις προχωρεί η Άγκυρα μετά την υπογραφή του «μνημονίου κατανόησης» που υπέγραψε η κυβέρνηση της Τουρκίας με την διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση της Λιβύης. Οι ανακοινώσεις για τις νέες γεωτρήσεις ήρθαν διά στόματος του Υπουργού Ενέργειας της χώρας, Φατίχ Ντονμέζ. Υπάρχει πρόθεση για γεωτρήσεις νότια της Κύπρου, κάτι που αν γίνει θα σημειωθεί ως η πέμπτη γεώτρηση της χώρας, όλες σε περιοχές που με βάση το Διεθνές Δίκαιο και το Δίκαιο της Θάλασσας δεν ανήκουν στην Τουρκία.
Οι Τούρκοι θεωρούν ότι για να προχωρήσουν σε γεωτρήσεις πρέπει πρώτα να εγκριθεί το μνημόνιο συμφωνίας από τα κοινοβούλια των δύο χωρών. Πιστεύουν επίσης ότι η σύναψη αυτής της συμφωνίας αποτελεί θρίαμβο για τη χώρα τους, καθώς επιτρέπει στην Άγκυρα να έχει πλέον ενεργό ρόλο στα ενεργειακά της περιοχής. Είναι γεγονός ότι πριν συναφθούν οι συμφωνίες, η Τουρκία είχε σχεδόν απομονωθεί από όλους τους πιθανούς διεκδικητές του φυσικού πλούτου της Ανατολικής Μεσογείου, αφού το μόνο στήριγμα που είχε ήταν το ψευδοκράτος, το οποίο δεν αναγνωρίζεται από καμιά χώρα στον κόσμο και συνεπώς δεν θα μπορούσε να επισημοποιήσει οποιαδήποτε συμφωνία με την Τουρκία.
Το Ισραήλ, ο Λίβανος, η Κύπρος, η Ελλάδα, η Ιορδανία και η Αίγυπτος αρνούνταν κάθε συμμετοχή της Τουρκίας στον διαμοιρασμό του φυσικού πλούτου της Ανατολικής Μεσογείου. Άλλες χώρες για διπλωματικούς λόγους και άλλες γιατί η Τουρκία παραβίαζε τα δικά τους δικαιώματα στην περιοχή, αφού αρνείτο να αποδεχθεί το πραγματικό μερίδιο που της ανήκει. Πλέον, η Τουρκία με τη συμφωνία αυτή επιδιώκει να αλλάξει τα γεωπολιτικά δεδομένα, αφού λαμβάνει την στήριξη από χώρα της Ανατολικής Μεσογείου.
Μετά τις συμφωνίες, ήταν επόμενο να προχωρήσει σε νέες γεωτρήσεις άμεσα. Όχι γιατί ενδιαφέρεται τόσο για το αποτέλεσμά τους, αλλά κυρίως για να εδραιώσει την κυριαρχία της στην περιοχή. Επομένως, είναι πολύ σημαντικό Ελλάδα και Κύπρος να χρησιμοποιήσουν όλα τα μέσα που διαθέτουν για να αντιμετωπίσουν την τουρκική απειλή. Αρχικά, τα δυο ελληνικά κράτηέπρεπε να απαιτήσουν συναντήσεις με την κυβέρνηση της Λιβύης για να εξετάσει το σκεπτικό με το οποίο αναγνωρίζει στην Τουρκία το δικαίωμα να διεκδικεί περιοχέςτης διεθνώς αναγνωρισμένης Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης της Κυπριακής Δημοκρατίας και τα χωρικά ύδατα της Ελλάδας με τα πλέον παράλογα επιχειρήματα. Αργότερα, πρέπει με νομικά μέσα και χρησιμοποιώντας τις συμμαχίες τους να εμποδίσουν τις νέες γεωτρήσεις, είτε με τη χρήση NAVTEX, είτε με την άμεση αποστολή ναυτικού από την Ελλάδα.
Η Τουρκία επικαλείται την αρχή της αναλογικότητας, ότι δηλαδή λόγω του μεγάλου μεγέθους της ακτογραμμής της, έχει περισσότερα δικαιώματα σε ΑΟΖ. Ο ισχυρισμός αυτός είναι νομικά πλήρως αβάσιμος, αφού με βάση το Άρθρο 121 του Διεθνούς Δικαίου τα νησιά έχουν το ίδιο δικαίωμα στην ΑΟΖ με τις ακτές, εκτός αν είναι ακατοίκητα. Αυτό προφανώς δεν ισχύει για το Καστελλόριζο, το οποίο αγνοεί παντελώς η Τουρκία όταν παρουσιάζει χάρτες που της αναγνωρίζουν κοινά θαλάσσια σύνορα με τη Λιβύη.
Αυτό είναι κάτι που μπορεί να εξηγηθεί στην κυβέρνηση της Λιβύης, η οποία δεν ελέγχει ολόκληρη τη χώρα. Το μεγαλύτερο μέρος της χώρας ελέγχεται από τον Στρατηγό Χάφταρ που κατήγγειλε στα Ηνωμένα Έθνη τη Συμφωνία μεταξύ της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης της χώρας του και της Τουρκίας. Επίσης, πρέπει να επισημανθεί από τη χώρα μας ότι η Τουρκία χρησιμοποιεί πολιτικά και όχι νομικά επιχειρήματα. Η Λιβύη είναι συνυπογράφουσα στη Συνθήκη της Βιέννης του 1969, που με βάση το Άρθρο 34, όταν υπογράφεται μια διεθνής συνθήκη μεταξύ δύο κρατών, δεν δημιουργεί υποχρεώσεις για ένα τρίτο κράτος. Επομένως, μια σύμβαση που καθορίζει τα θαλάσσια σύνορα μεταξύ δύο κρατών, δεν ισχύει για όλους (erga omnes), όταν ένα άλλο κράτος έχει νομότυπες αξιώσεις επί της περιοχής που οριοθετείται.
Είναι εμφανές ότι η Τουρκία έχει διεισδύσει πολιτικά στα τεκταινόμενα της Λιβύης. Η Τουρκία εξαργυρώνει την πολιτική και στρατιωτική υποστήριξη που παρέχει στην κυβέρνηση της Λιβύης, με τη σύναψη της συμφωνίας που παραγνωρίζει τα νόμιμα δικαιώματα της Ελλάδας. Παρόλα αυτά, στην πράξη η κυβέρνηση της Λιβύης δεν δύναται να υποστηρίξει τη συμφωνία, καθώς η ακτογραμμή που θα οριοθετηθεί με την ΑΟΖ της Τουρκίας δεν βρίσκεται υπό τον έλεγχο της. Επομένως, η ενέργεια αυτή αποτελεί μια πράξη εντυπωσιασμού κυρίως και μετά επί της ουσίας. Αξίζει να σημειωθεί ότι παλαιότερα επί Μουαμάρ Καντάφι, η Ελλάδα προσπάθησε να οριοθετήσει τα θαλάσσια σύνορα της με τη Λιβύη, που δεν αναγνώριζε ΑΟΖ στο νησί Γαύδος.
Πέραν των γεωπολιτικών ελιγμών του Ερντογάν, ακόμα ένας σκοπός του είναι να συσπειρώσει τη βάση του κόμματός του ενόψει των εθνικών εκλογών. Επομένως, πρέπει να αναμένουμε άμεσα την επόμενη κίνηση του Σουλτάνου, δηλαδή να ανακοινωθούν επίσημα οι ημερομηνίες των επόμενων γεωτρήσεων, ούτως ώστε να σταματήσει την προέλαση των νέων κομμάτων του Αλί Μπαμπατζάν και του Αχμέτ Νταβούτογλου.
Επιπλέον, αξίζει να σημειωθεί ότι η Τουρκία είναι κατά πολύ μεγάλο βαθμό στηριζόμενη ενεργειακά από τη Ρωσία. Για αυτόν τον λόγο προσπαθεί να απεξαρτηθεί από αυτήν, κερδίζοντας ενεργό ρόλο στα ενεργειακά της Ανατολικής Μεσογείου. Ταυτόχρονα, η Ρωσία θα κερδίσει από αυτό το γεγονός, καθώς οι απώλειές της θα ισοζυγισθούν μέσω της κλειστής συμφωνίας που έχει συνάψει με την Τουρκία, όσον αφορά την εξαγωγή του συριακού φυσικού αερίου.
Επιβάλλεται η Ελλάδα και η Κύπρος να μην επιτρέψουν σε καμιά περίπτωση στην Τουρκία να διεξαγάγει τις γεωτρήσεις που επιθυμεί. Η Τουρκία προσπαθεί με δόλιους τρόπους να υφαρπάξει το φυσικό αέριο μας. Αυτό θα έπρεπε να συνεπάγεται με άμεσες διπλωματικές και πολιτικές ενέργειες εκ μέρους των κυβερνήσεων μας για να ξεκαθαρίσουν προς τις μεγάλες δυνάμεις ότι οποιοσδήποτε βλάπτει τα συμφέροντα μας, βλάπτει και τον EastMed. Πιστεύουμε ότι σε καμιά περίπτωση δεν επιθυμούν να περάσει ο αγωγός μέσω Τουρκίας και να έχει ενεργό ρόλο η Ρωσία στα ενεργειακά της περιοχής. Επομένως, πρέπει να καταγγελθεί ΑΜΕΣΑ η συμφωνία στον ΟΗΕ και να αποτραπούν οι νέες τουρκικές γεωτρήσεις με κάθε τρόπο.
Γραφείο Τύπου
Π.Ε.Ο.Φ Θεσσαλονίκης
